2 - معدن مسئله 1929 - اگر از هرگونه معدن چون طلا ، نقره ، سرب ، مس ، آهن ، نفت ، ذغال سنگ ، فيروزه ، عقيق ، زاج ، نمك ، نمك سنگ يا كف - و . . . چيزى به دست آورد در صورتى كه به مقدار نصاب باشد بايد خمس آن را بدهد . مسئله 1930 - نصاب معدن 20 مثقال شرعى برابر 15 مثقال معمولى طلاى سكه‌دار و يا بنا براحتياط واجب 105 مثقال معمولى نقره سكّه‌دار است . يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 15 مثقال طلاى سكّه‌دار و يا بنا بر احتياط واجب به 105 مثقال معمولى نقره سكّه‌دار برسد بايد بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده هر چه باقى ماند خمس آن را بدهد . مسئله 1931 - استفاده‌اى كه از معدن برده ، اگر قيمت آن به 105 مثقال نقره سكّه‌دار ، يا 15 مثقال طلاى سكّه‌دار نرسد خمس آن در صورتى لازم است كه به تنهايى ، يا با منفعتهاى ديگر كسب كار او از مخارج سالش زياد بيايد . مسئله 1932 - در گچ و آهك و گل سرشور و گل سرخ و امثال اينها نيز خمس معدن لازم است . مسئله 1933 - كسى كه از معدن چيزى به دست مىآورد بايد خمس آن را بدهد ، چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، در زمينى باشد كه ملك او است ، يا در جايى باشد كه مالك ندارد . مسئله 1934 - اگر نداند چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 105 مثقال نقره سكّه‌دار ، يا 15 مثقال طلاى سكّه‌دار مىرسد يا نه ، بنابر احتياط واجب بايد تحقيق كرده ، قيمت آن را معلوم كند . مسئله 1935 - اگر چند نفر ، چيزى از معدن بيرون آورند اگر سهم هر كدام آنها به 105 مثقال نقره سكّه‌دار ، يا 15 مثقال طلاى سكّه‌دار برسد ، بايد پس از كسر كردن مخارجى كه براى سهم هر يك كرده‌اند خمس باقيمانده آن را بدهند ، ولى اگر مؤسّسه يا شركتى ، به‌عنوان يك واحد تجارى كار استخراج را انجام دهد مجموع استخراج اگر به‌قدر نصاب باشد بايد خمس آن داده شود .